Home | Tin Tức | Ngành công nghiệp cơ khí làm gì để không bị hụt hơi

Ngành công nghiệp cơ khí làm gì để không bị hụt hơi

Trước những khó khăn đang tới, bắt buộc ngành cơ khí phải có những thay đổi mạnh mẽ mới có thể bắt kịp tốc độ phát triển của nền kinh tế thế giới, việc giá nhập hàng loạt tổ chức và ký kết các Hiệp định thương mại song phương và đa phương tuy thuận lợi nhưng cũng mang đến cho chúng ta nhiều thách thức lớn.

Đồng hồ Gas

☛ Ngành cơ khí chế tạo vũ khí Việt Nam đạt bước tiến mới

☛ Bị khai trừ khỏi Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí VN vì nói “lãnh đạo hiệp hội già”

Ở Việt Nam phần lớn các doanh nghiệp FDI gia nhập quốc tế
Ở Việt Nam phần lớn các doanh nghiệp FDI gia nhập quốc tế

Ngành công nghiệp cơ khí bộc lộ sức cạnh tranh kém

“Mục tiêu cụ thể Chính phủ đã đề ra là tăng trưởng giá trị sản xuất ngành công nghiệp cơ khí đến năm 2020 phải đạt 15-16%/năm, đến năm 2030 phải đạt 14-15% góp phần tăng tỷ trọng đóng góp của công nghiệp, chế biến và chế tạo trên 30% GDP sau năm 2025. Năm 2025, tỷ trọng ngành cơ khí chiếm trên 21% và năm 2035 chiếm trên 24% trong cơ cấu ngành công nghiệp”.

Với bề dày 60 năm xấy dựng và phát triển cũng chính là ngành kinh tế đã từng được ưu tiên đầu tư, thế nhưng hiện tại ngành công nghiệp cơ khí, từng được gọi là “đứa con cưng” một thời đã không trường thành và lớn mạnh như mong đợi. Nhất là trong quá trình hội nhập, những mặt hạn chế và yếu kém của công nghiệp cơ khí ngày càng lộ ra một cách rõ ràng. Những hạn chế trên sẽ khiến cơ khí Việt Nam “suy yếu” khi phải đối đầu với sự cạnh tranh mạnh mẽ của quá trình hội nhập mạnh mẽ vào kinh tế thế giới.

Công bằng mà nói, sau 15 năm thực hiện Chiến lược phát triển ngành Cơ khí giai đoạn 2001 – 2010 tầm nhìn đến 2020, công nghiệp cơ khí cũng đã đạt được một số thành tựu đáng chú ý. Cụ thể là việc chế tạo thành công các thiết bị phục vụ cho các nhà máy điện, xi măng, nhà máy cán thép, các thiết bị cho ngành y tế, giao thông, nông nghiệp, xây dựng. Trong đó ngành cơ khí tàu thủy và sản xuất máy công cụ cũng đạt được nhiều thành tựu. Trong đó được nhắc nhiều nhất là việc chế tạo thành công máy biến áp 220KV – 250MVA, thành tựu này đã khiến các hãng sản xuất nước ngoài phải giảm giá bán sản phẩm vào Việt Nam từ 20 đến 30%.

Tuy vậy, còn tồn tại những hạn chế khá lớn của ngành cơ khí. Hiện nay phần lớn các thiết bị công nghệ của ngành cơ khí đều khá lạc hậu so với khu vục và thế giới, có tới 95% là các thiết bị lẻ, không đồng bộ và hầu như không có chuyển giao công nghệ. Đầu tư cho cơ khí còn nhỏ bé, khá phân tán, ít được quan tâm đầu tư chiều sâu do đó mẫu mã và chất lượng sản phẩm rất thấp, giá thành cao, khiến sức cạnh tranh kém so với các nước trong khu vực.

TS. Nguyễn Hữu Xuân, giảng viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết hiện nay nước ta có khoảng 53.000 cơ sở sản xuất cơ khí, bao gồm khoảng 50% cơ sở chế tạo lắp ráp, số còn lại là các cơ sở sửa chữa đơn thuần. Trong kết quả khảo sát năm 2015 của 56 doanh nghiệp cơ khí chế tạo thì có khoảng 39% doanh nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu, 48% doanh nghiệp sử dụng công nghệ trung bình và chỉ 12,5% doanh nghiệp sử dụng công nghệ cao.

Theo Bộ Công Thương, một trong những nguyên nhân dẫn tới những yếu kém nội tại của ngành cơ khí là bởi các điều kiện cần và đủ để phát triển ngành như vật liệu cơ bản, tự động hóa, điện tử, nguồn nhân lực… còn yếu và thiếu. Chúng ta vẫn chưa khai thác tốt tiềm năng của tài nguyên để chế tạo các vật liệu cơ bản đầu vào ngành cơ khí (như thép chế tạo, thépkết cấu…) dẫn tới hầu như phải nhập khẩu, làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm cơ khí trong nước.

Về phía doanh nghiệp, theo Bộ Công Thương, các doanh cơ khí chưa thực sự chủ động tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, chưa hề quan tâm đến việc tiêu chuẩn hóa quốc tế sản phẩm của mình để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng. Và do chính các doanh nghiệp chưa chú ý và chủ động nghiên cứu để phát triển năng lực thiết kế công nghệ nên dù năng lực chế tạo có thể đảm nhận được tỷ lệ nội địa hóa lớn vẫn phải làm thuê cho nước ngoài.

Tham gia tối đa vào chuỗi sản xuất toàn cầu

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng ngày nay, ngành cơ khí Việt Nam có rất nhiều cơ hội để phát triển, đó là thị trường ngày càng rộng mở do quy mô nền kinh tế ngày càng lớn, nhu cầu về sản phẩm cơ khí tăng, cùng với đó là các cơ hội tạo ra trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế danh cho các thành mới được ký kết; chúng ta có điều kiện tiếp cận thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại để “đi tắt đón đầu” trong một số lĩnh vực… Bên cạnh đó, việc Việt Nam được dự đoán có thể trở thành trung tâm chế biến, chế tạo mới của thế giới cũng là cơ hội tốt để ngành cơ khí vươn lên khẳng định vai trò của mình đối với phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, khó khăn cũng không hề ít. Trước hết, đó là các doanh nghiệp sẽ ít có cơ hội duy trì mức bảo hộ cao để có thể khuyến khích sản xuất trong nước. Các quy định về nội địa hóa cùng các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp khó có thể tiếp tục duy trì vì những cam kết của Việt Nam trong quá trình hội nhập. Chưa kể đến, doanh nghiệp còn phải cạnh tranh quyết liệt với các Tập đoàn đa quốc gia có tiềm lực mạnh về sản phẩm cơ khí nhập khẩu.

Để giúp ngành cơ khí vượt qua được những khó khăn trước mắt cũng như tận dụng được các cơ hội trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hưng cho biết, thời gian tới sẽ ưu tiên phát triển và chuyển giao công nghệ đối với những ngành và những lĩnh vực, trong đó có ngành cơ khí – luyện kim với mục tiêu ngắn hạn là nhằm đưa các doanh nghiệp Việt Nam tham gia tối đa vào chuỗi sản xuất toàn cầu.

Theo Bộ Công Thương, xu hướng toàn cầu hóa hiện nay đang diễn ra khá mạnh mẽ và sâu rộng, cần sự phát triển của các ngành kinh tế nói chung, trong đó ngành cơ khí. Mục tiêu tiên quyết trong phát triển ngành cơ khí là đến năm 2025 ngành cơ khí Việt Nam phải đủ sức cạnh tranh để phát triển trong hội nhập, có công nghệ hiện đại và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu ở một số phân ngành, lĩnh vực có lợi thế cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa của đất nước và xuất khẩu.

Để thực hiện điều này, đại diện Bộ Công Thương cho biết Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ ban hành các chính sách thúc đẩy ngành cơ khí bao gồm các ưu đãi về thuế, hỗ trợ tối đa đầu tư và kinh doanh. Tiếp tục rà soát sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống cơ sở chính sách hỗ trợ ngành cơ khí phù hợp với cam kết hội nhập kinh tế quốc tế và định hướng kinh tế thị trường xã hội nhằm tạo động lực cho phát triển ngành cơ khí Việt Nam. Để gia tăng hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động của ngành cơ khí, Nhà nước sẽ tiến hành tạo lập thị trường ở một số phân ngành, tạo cơ sở cho ngành cơ khí làm chủ công nghệ và nâng cao khả năng sáng tạo, đồng thời ban hành các chế tài để bảo hộ hàng trong nước phù hợp với cam kết quốc tế.

Nguồn: baohaiquan.vn

Bài viết liên quan